ben hukuk öğrencisiyim. miras sizin sandığınız gibi basit bir kavram değildir. aksini iddia eden 4. sınıf miras hukuku dersini geçemeyen onlarca kişiyle görüşebilirler.

bize miras hakkında hocaların ilk söyledikleri şey kişinin mirasında eşin 1/4 çocukların ise 3/8 payı olduğu idi.
ve bu da 1 çıkmıyordu. biz bunu sorunca hoca iki kelime ile cevapladı; saklı paylar.
eğer kurandaki misallerde hata olduğunu düşünüyorsanız o zaman medeni kanun kesinlikle hatalıdır. hatta sadece bizdeki değil dünyadaki bütün modern medeni kanunlar matematik hatası içermektedir.

üst sınır alt sınır durumunu bilmeyenler, saklı pay kavramını hiç duymamış olanlar, eğer misallerde toplamın 1 çıkarsa o misalin miras hukuku açısından hiçbir değer ifade etmeyeceğini anlamayanlar, toplamı 1 olan bir bölüşüm örneğinin somut olay örneği ve geleneksel bir paylaşım örneği olacağını bilmeyen, ölüm sonrası tasarruf denen kavramı hesaba katmayanlar bu karmakarışık ve üzerinde binlerce cilt kitap yazılmış olan miras konusunda Kur’an’ın getirdiği mucizevi çözümlemeyi anlayamazlar

EĞER Varisler sadece Çocuklar İSE
…çocuklar arası paylaşım
EĞER {Anne,Baba,Çocuklar} є Varisler İSE
…
YOK_EĞER Varisler = {Anne,Baba} İSE
…
YOK_EĞER {Anne, Kardeşler} є Varisler İSE
…
Hata diye verilen örneğin birinde Varisler = {Anne, Baba, Çocuklar, Karısı}
Bu durumda Nisa-11 de sadece “{Anne,Baba,Çocuklar} є Varisler” şartı eşleşir..Fakat çocuklar tek varis olmadığı için oradaki oranları olduğu gibi kullanmak farz olmaz..Kuran burada bizleri serbest bırakmıştır..Nisa-12 de geri de eş kaldığı sürece bir eşleşme bulunur..Yani kuran Anne,Baba,Karısı için farz oran belirtmiş ve çocuklar için belirtmemiştir..Bu durumda ne yapacaz..Akıl yürütüp devre göre çözüm geliştirilebilir yada mevcut yöntemler(AVL) gayet başarılı bir şekilde benimsenebilir..Aslında diğer ayetler de bu mantık kuralları ile yazıldığında kuranın yeni bir mucizesi ortaya çıkmaktadır..Kuran mantıksal programlamada (prolog, lisp gibi mantıksal diller) bugün bilinen teknikleri kullanmıştır.

GENEL SONUÇ- Kuranı-kerim de verilen oranlar P–>Q şartında ancak P olduğu zaman farzdır. Olmadığı zaman akla göre yeni yöntemler geliştirilebilir. Örneğin AVL yöntemine zaten şartları uymayan durum çıktığında başvurulur. Şartları uymayan bir durum olursa orada serbestlik var demektir ve de çelişme olamaz çünkü o durum için kuran bir şart getirmemiştir. Bu yüzden bir çok yöntem olmasına rağmen ictihadla kabul gören AVL yöntemidir.

Bir adam öldüğünde ve geride 3 kızı, karısı, annesi ve babası kaldığında, bu adamın mirası nasıl bölüştürülecek, diye soruluyor?

Ve Kuran’a göre, kızlar 2/3, karısı 1/8 ve anne ve babası da 1/6′şar almalıdır, ancak bu kesirlerin toplamı 1 (bir) çıkmaz, deniyor!

Peki, o örnekteki adamın sadece 3 kızı kalsaydı, ne olacaktı?

Aynı mantıkla, kızlara 2/3 düşüyor… Yani, miras yine tam olarak bölüştürülemiyor.

***

Oysa, mesele son derece basit aslında…

Kuran, mirasçıların birbirlerine göre durumlarını belirleyen nispi oranlar vermektedir. Dolayısıyla mirasçıların birbirlerine göre durumu değiştirilmeden, İslam hukukunda avliyye ve reddiyye denilen sadeleştirme ve genişletme işlemleri yapılarak, miras tam olarak bölüştürülebilir.

Şimdi, bahsedilen örnekte, önce Kuran’ın verdiği nispi oranlara göre, mirasçıların birbirlerine göre durumu nasıl olmaktadır, buna bakalım:

Görüldüğü gibi, verilen nispi oranlara göre, Kuran, mirasçıların birbirlerine göre durumunu belirlemiş oldu. Bunlar da sırasıyla 4, 16/3 ve 4/3 olmaktadır.

Şimdi de İslam hukukunda avliyye denilen sadeleştirme işlemini yaparak, mutlak payları bulalım:

Görüldüğü gibi, Kuran’a göre, mirasçıların birbirlerine göre durumu ne ise, bundan bir milim bile şaşılmadan, miras tam olarak bölüştürülmektedir. Örneğin, kızların anneye göre hakları 4 iken, yine 4 çıkmaktadır.

***

Şimdi bazı aklıevveller, iyi ama Kuran 2/3 diyordu, İslam hukukçuları 16/27 veriyor, diyebilir.

Bunu da basit bir örnekle açıklayayım.

Diyelim ki, bir adamın Recep, Tayyip, Erdoğan isminde üç çocuğu olsun. Ve şöyle bir miras bıraksın:

Recep’e 1/2; Tayyip’e 1/4; Erdoğan’a da 1/4.

Şimdi, Recep’in ortada olmadığını düşünelim.

O zaman Tayyip ve Erdoğan bu mirası nasıl bölüşecekler?

Yine 1/4′er mi alacaklar (ki o takdirde miras tam olarak bölüştürülememiş olur)?

Yoksa, mirasta eşit hakka sahip oldukları için, miras ikiye bölünüp, 1/2′şer mi alacaklar?

Elbette ortak akıl, bu iki kişinin başlangıçta 1/4 olan haklarının, taraflardan herhangi birinin lehinde veya aleyhinde olmayacak şekilde, genişletilip 1/2 yapılmasını öngörür.

Yani, 1/4 dendiği halde, 1/2 almaları bir şey değiştirmez. Zira önemli olan, mirasçıların birbirlerine göre durumudur ki, bu da korunmuş olmaktadır (1/4:1/4 = 1/2:1/2).

***

Açıkça görüldüğü gibi, Kuran’da herhangi bir sorun; bir matematiksel hata, kesinlikle söz konusu değildir

——————————————————————————–